Je hebt je bolletjes wol in huis en kijkt uit naar dat ene nieuwe patroon. Kortom, je kan niet wachten om te beginnen aan je haakproject (of breiproject). Het liefst haak je direct die lossenketting, die de basis gaat vormen voor jouw nieuwe trui, vest of shirt. Toch is het belangrijk om dat enthousiasme nog even in te perken. Er staat je namelijk eerst nog een belangrijke stap te wachten: de steekproef.
Wat is de steekproef?
De steekproef is een klein proeflapje dat je maakt voor aanvang van jouw project. Met dit proeflapje meet je hoeveel steken en toeren er in een oppervlakte van 10 cm bij 10 cm zitten. Vervolgens vergelijk je dit met het aantal steken en toeren dat bij het patroon staat aangegeven. Je test dus in feite of je even strak of los haakt als in het patroon. Als de steekverhouding overeenkomt, dan weet je zeker dat jouw haakwerk even groot wordt als in het patroon is beschreven.
Voorbeeld: vast v.s. los haken
Hieronder zie je twee proeflapjes. Beide zijn gehaakt in vasten van 14 steken bij 15 toeren. Het eerste heb ik gehaakt zoals ik normaal haak. Ik weet van mezelf dat ik relatief los haak. Daarom heb ik het tweede lapje voor mijn doen erg strak gehaakt. Je ziet dat er een flink verschil in zit. Op zo’n klein stukje maakt dat natuurlijk niet erg veel uit, maar als je dit narekent voor over een grotere oppervlakte kunnen de verschillen flink oplopen.
Het lossere proeflapje: 14 steken is 10 cm.
Het strakke proeflapje: 14 steken is 9 cm.
Stel: een trui heeft een breedte van 70 steken.
Het losse proeflapje → 10 cm / 14 steken = 0,7 cm per steek. 70 Steken = 70 * 0,7 cm = 50 cm.
Het strakke proeflapje → 9 cm / 14 steken = 0,65 cm per steek. 70 Steken = 70 * 0,65 cm = 45 cm.
Dat is een verschil van 5 centimeter. Hoe groter de maat is die je haakt, hoe groter dit verschil zal worden. Wijkt jouw steekverhouding af van het patroon, dan is het heel belangrijk om dat niet zomaar te negeren.
Geen exacte wetenschap
Een kleine afwijking is helemaal niet erg. Alles onder de halve cm verschil hoef je niet super serieus te nemen. Dat zal niet veel effect hebben op het uiteindelijke resultaat. Wijkt jouw steekproef meer dan een halve centimeter af, dan is het nuttig om een aanpassing te doen.
Let wel op! Altijd geldt: liever te klein, dan te groot. Haakwerk zal altijd nog iets oprekken. Bij het in elkaar naaien van het item, zal het uiteindelijke extra gewicht ook meehelpen om nog iets uit te rekken.
Mijn steekverhouding klopt niet, wat nu?
Haken (en breien) is natuurlijk mensenwerk. We werken allemaal op onze eigen manier. De een doet dat liever strak en de ander doet dat liever los (zoals ik 🙂). Geen paniek als jouw steekverhouding afwijkt. Er zijn namelijk een aantal praktische oplossingen die jij kunt toepassen, zonder zelf moeilijk te hoeven rekenen.
- Tip 1: Maak het proeflapje eens opnieuw met een grotere of kleinere haaknaald. Zelfs een halve naald omhoog of omlaag kan al een groot verschil maken. Je zult zien dat je dan al een stuk dichter in de buurt komt van de steekverhouding uit het patroon.
- Tip 2: Je kunt er ook voor kiezen om een kledingmaat groter of kleiner te haken. Doordat jij strakker haakt, zal de grotere maat kleiner uitvallen. En als jij losser haakt, zal de kleinere maat groter uitvallen.
- Tip 3: Het werk blokken is een handige oplossing als jouw uiteindelijke werk te klein is uitgevallen. Zeker met natuurlijke garens is dit een heel slim trucje om achter de hand te hebben. Sommige haaksters blokken altijd hun werk en houden hier al rekening mee. Je blokt jouw werk door het in lauwwarm water onder te dompelen en het voor zo’n 10-20 minuten te laten weken. Vervolgens druk je zeer zorgvuldig (niet wringen!) het overtollige water eruit. Leg het werk te drogen op een plat en droog oppervlak. Je kunt het werk vastpinnen om de gewenste afmetingen, waardoor het werk oprekt en het in deze vorm zal opdrogen.
LET OP! Blokken is alleen nuttig voor haakwerk dat te klein is!